Stichting Heemkunde Arcen

Truus was een nicht van Mw. Gré Aerts-de Vlieger en belandde in Arcen als huishoudhulp in het gezin Aerts. Harry Aerts was gemeenteambtenaar en was ondergedoken terwijl Gré met enkele zeer jonge kinderen achterbleef. Een kopie van dit dagboek werd ons ter beschikking gesteld door de familie Aerts en met toestemming van dochter van Truus mogen we tot publicering overgaan.

Stichting Heemkunde Arcen.

31-12-2019

Zondag 31 december 1944

min 1 gr.C. 's Morgens was het nogal glad met naar de kerk gaan. Er zijn weer veele granaten gevallen den geheelen dag door. Om half twaalf kwamen er 258 bommenwerpers overgevlogen. Frieda Stakenborg wordt om 5 uur begraven. Van 6.30 uur tot 7.15 uur n.m. zijn er weer veel bommenwerpers boven Duitschland geweest die op de heenreis hier over vlogen. Het huis dreunde en de deuren rammelden als ze over vlogen.

30-12-2019

Zaterdag 30 december 1944

-3 gr.C. De moeder van Truus Göris vanmorgen begraven. Ernst Martens is in Walbeck door een machinegeweer per ongeluk gedood. Gedurende de gehelen dag zwaar granaatvuur. In de Steegstraat bij den molen is een Tilburgse jongen die uit Duitsland was gaan vluchten getroffen en zwaar gewond naar Walbeck vervoerd. Even later is Frieda Stakenborg, oud 16 jaar, jongste dochter van den Opperwachtmeester op weg van Backes naar de kazerne te ongeveer 4.30 uur in de nabijheid van haar woning door verschillende granaatsplinters in haar rug zwaar getroffen en te ong. 11.00 n.m. overleden. 
Gerrit Stappers:
Grauw waren de dagen na Kerstmis. De wereld lag toegesneeuwd onder een loodgrijze hemel. Zodra de lucht maar even helder was, dreunden grote formaties bommenwerpers boven onze hoofden naar Duitsland. Soms kwamen ze in lange slierten, schijnbaar zonder verband, soms vlogen ze prachtig in formatie, telkens 6 groepen van zes viermotorige toestellen, vaak meer dan duizend in totaal! Met tussenpozen hagelden de granaten op Arcen en eisten hun droeve tol. Vier doden binnen onze kleine gemeenschap! De dood sloeg toe en veroorzaakte een pijnlijke leegte in de getroffen gezinnen.

29-12-2019

Vrijdag 29 december 1944

Min 6 gr, C, en het is nog glad. Matig granaatvuur. Vanavond zijn er veel bommenwerpers overgekomen.

Gerrit Stappers: bijna alle kelders waren overvuld met mensen. In veel gezinnen had men enkele vluchtelingen uit Venlo, familieleden of bekenden, opgenomen. Bovendien waren veel huizen geëvacueerd of totaal onbewoonbaar door de beschietingen. Zo was het mogelijk dat een jonge man uit Tilburg, die uit Duitsland gevlucht was tijdens een zwaar bombardement op Duisburg, in Arcen geen blijvend onderdak kon vinden. Eten was er wel voldoende maar nu eens zat hij hier, dan weer daar aan tafel, maar niemand in het dorp had meer een veilige slaapgelegenheid over. Op 30 december werd hij door een granaatscherf getroffen en overleed na korte tijd. De dood, die hij elders had willen ontvluchten had hem hier opgewacht!

28-12-2019

Donderdag 28 december 1944


-2 graden C.  Enigszins dooiweer, zoodat het erg glad werd op den weg. Den geheelen dag zijn er door het dorp granaten gevallen. In de Kerkstraat bij tante Marie een voor de deur en een op de beugelbaan. Vóór den middag zijn Hein Peters en Jac. Boumans (uit Venlo) gewond. Na den middag zijn er 3 granaten op de Markt gevallen. Hierdoor is Jean Timmermans Sr. licht gewond, de moeder van Truus Göris om ongeveer 4 uur gestorven.

Redactie: Toevallig hebben we deze foto in archief. Het is Harrie Aerts trots met zijn fiets in 1922. Vóór het café van Gerlagius Aerts en Tante Marie, nu Kerkstraat 13. Harrie was later gemeente secretaris en koster. Hij was dus de oom van de schrijfster van dit dagboek en woonde dus in de woning waar het zich allemaal afspeelde. Hij was het die aan dit dagboek nog de nodige uitbreidingen toevoegde ter verduidelijking.

27-12-2019

Woensdag 27 december 1944

8 C. gevroren. Tante Verheggen vanmorgen om half acht begraven. We liggen weer onder vrij hevig granaatvuur en zijn verschillende keeren in den kelder geweest. Bij Meiboom zijn verscheiden granaten ingeslagen, geen persoonlijke ongelukken. Bij van Heesch 'n zoon geboren 8 pond.
Gerrit Stappers: De regen was opgehouden en het begon te vriezen. De grond was spoedig keihard en de granaten, die thans bij de geringste aanraking met de grond al ontploften, maakten het verblijf buiten de kelder dubbel gevaarlijk. Een gierende wind was er de oorzaak van dat we het afschieten  van de kanonnen of granaatwerpers vaak niet hoorden. Het grondwater in de kelders begon nu snel te zakken zodat de gebouwde stellages konden worden afgebroken en er meer leefruimte beschikbaar kwam. Toch waren bijna alle kelders overvuld met mensen. 

26-12-2019

Dinsdag 26 december 1944

2e Kerstdag, 8 graden gevroren 's morgens om 8 uur. Allegonda Verheggen, de Tante van Truus, vanmorgen tussen half negen en negen uur plotseling gestorven, zonder dat iemand het merkte. Ze was 89 jr.
Tommie is weer geweldig actief. Vóór 12 uur al 3 keer de kelder in geweest. Om 10 minuten voor 3 ook weer granaten, waarvan er een in onze tuin ontplofte, zonder meer. Van 7 - 8 uur weer 3 keer moeten duiken en we waren juist begonnen met kaarten. Harrie Arts is teruggekomen maar . . . zonder paard en kar. Die heeft hij in Vossum bij Straelen moeten achterlaten. Hijzelf had daar in een schuur moeten slapen, anders waren ze natuurlijk bang dat we aan de weet kwamen waarheen ze moesten.Vandaag hebben de infanteristen hun munitie weer uit ons achterhok gehaald en naar Haelermans overgebracht. J.Siderius heeft een granaat in 't dak gekregen niet veel schade.
Foto: de familie Siderius woonde in de tweede woning links. In de eerste woonde de familie van Megen en in de laatste hogere woning het grote gezin Reutelingsperger. (Heine Kries)
 

25-12-2019

Zondag 25 december 1944

Kerstdag zijn onze soldaten toch vertrokken, ze keken sip. Harrie moest met paard en kar mee om Haelermans zijn paard terug te brengen. Nu hebben we weer terstond nieuwe inkwartiering en wel groene infanterie. Mooi weer vandaag. De Tommie heeft weer geschoten in het dorp terwijl we met de kinderen naar de Kerkstraat waren. Bij Hubert (Bér)  Peeters vandaag een dochter geboren Johanna Maria. Het heeft 7,5 graden gevroren. Lotje Holla is in Kevelaer bediend.
Gerrit Stappers: Kerstmis 1944.
Geen vrede op aarde voor ons, al waren we ook zo van goede wil! In een hoekje van de kelder hadden we tussen de inmaakglazen een klein kerstboompje geplaatst en zodoende ontwaakten we toch in een zekere kerstsfeer. Tussen 6 en 10 uur waren er zes H.Missen en de kelder onder de pastorie was doorlopend vol gelovigen. Bijna heel Arcen is die dag te communie geweest. We hadden op deze dag onze zondagse kleren aangetrokken waarin we ons wat onwennig voelden. Rond twee maanden hadden we in ons alledaagse plunje rondgescharreld, vaak gingen we slapen zonder ons uit te kleden. We zagen er uit als holbewoners. We kregen veel bezoek en er heerste een gezellige sfeer in de kelder. 
Foto van de Wal: Het langwerpige gebouw voor de kerk was links de Kapelanie waar Gerrit en de Kapelaan in de kelder zaten. En zeker niet allen die twee! Het rechterdeel van het gebouw was het patronaat. Rechts van de weg is nog net het dak te zien van de woning van Timmermans Louis. (D'n bril). Bij hen was het gezin van Frans Cup weken lang ''te gast'' in de kelder.

24-12-2019

Zondag 24 december 1944

Om half acht kwamen ze al de munitie uit het achterhok weghalen want ze vertrokken naar het front. Om negen uur kwamen ze weer terug met hun munitie, in de zevende hemel dat ze niet weg hoefden. Nu wordt er dubbel wijn gedronken. 
Er wordt weer zeer behoorlijk veel door de Tommies geschoten.We zijn weer voor het eerst naar de kerk geweest sinds de laatste 3 zondagen. 's middags tussen 3 en half vier zijn er weer veel granaten in het dorp gevallen. Hierbij is Lotje Holla en Tielke van Dijck, die beiden in de keuken van Jacq van Dijck waren, gewond. Lotje kreeg een scherf in de borst, Tiel in 't been. Ze zijn beiden naar het ziekenhuis in Kevelaer vervoerd. Wies van de Guut (Onckels) is spoorloos verdwenen.
Foto: in deze woning woonde Sjaekske van Dijk en hier moet het zijn gebeurt.

23-12-2019

Zaterdag 23 december 1944

Evenals iedere zaterdag weer veel Tommie's in de lucht. Inspectie van onze soldaten bij den chef bij Haelermans. De moeder van Truus (vrouw van Jan Stappers, red.) is bediend. 6 graden gevroren.
Gerrit Stappers: En we zaten vlak bij de kerk, letterlijk in de schaduw van de toren.Je kon het afschieten van de kanonnen horen. Dan volgde er een afschuwelijk gierend gefluit en meteen daarna de ontploffing. Bij iedere inslag floepte de carbidlamp uit door de luchtdruk. Nooit hebben we zo in angst gezeten. De Kapelaan bad met rustige stem het ene na het andere rozenhoedje voor.De anderen baden met luide stem na. De kelder had zich intussen gevuld met een fijn poederstof, dat het ademhalen bemoeilijkte. Tussen de inslagen door hoorden we het neerploffen der brokstukken van de kerk. Na een uur en drie kwartier voelden we plotseling een zware schok. Daarna hield het schieten op.Voorzichtig kroop ik op mijn buik de keldertrap op die met brokken kalk bedekt was en keek naar buiten door een gat, dat kort geleden nog een raam was. ''Hij is weg'' schreeuwde ik opgewonden naar beneden.''Wie, de Mof?'' riep de Kapelaan terug. ''Nee de toren'' gilde ik. ''God zij dank'' klonk het uit aller mond.
Foto bij het ter Kerke gaan met Bastejanus denken wij. Links de veldwachter (Hovens?) die alles in goede banen leidt. Op de achtergrond de Kapelanie waar dit verhaal zich afspeelde.

22-12-2019

Vrijdag 22 december 1944

Volgens geruchten zijn de Tommie's doorgestoten van Wageningen naar Spakenburg. Ook weer mistig, echte donkere dagen voor Kerstmis.
Redactie: Ook Gerrit Stappers schreef de belevenissen van die tijd op. Als er weinig tekst is van het dagboek zullen we er af en toe iets uit publiceren.
Nu volgden de donkere dagen voor Kerstmis, die in 1944 voor ons allen wel heel erg donker waren. De groeiende zorg om het dagelijks brood drukte zwaar op de mensen en het einde leek verder verwijderd dan ooit. Bladerend in het dagboek springt iedere dag weer het woord ''granaten'' scherp naar voren en bij het herhaald lezen van dit woord hoor ik als het ware wederom het venijnige gieren en kraken dezer duivelse projectielen, die iedere dag weer iets kapot sloegen van onze bezittingen en van de hoop en illusies die we nog lang gekoesterd hadden. De mensen leefden in een soort van doffe berusting. Alleen de berichten van de dood of verwonding van weer een dorpsgenoot veroorzaakten telkens weer een pijnlijke schok. 

21-12-2019

Donderdag 21 december 1944

De kortste dag. Ook weer de hele dag erg mistig evenals de twee vorige dagen.
Redactie: Vandaag niet veel te melden, dus doen wij er een schepje bovenop: Gisteren was er sprake van ene tante Netje. Wie was dat? We vroegen het aan iemand die het weten kan nl. Maria Nelissen-Aerts die opgroeide in de woning van waaruit het dagboek werd geschreven.  
Maria:
De klok op bijgaande foto wordt geluid door Tante Netje (Antonetta Kuijpers, 1894-1976). Dat deed ze altijd. Het meisje met de strik ben ik. Het was voor ons een feest als we de klok mochten luiden, vooral de grote klok. Daar kon je zo heerlijk mee de lucht in zweven. Het andere meisje is waarschijnlijk iemand uit de buurt. Zeker geen zusje van mij. Tante Netje was de zus van mijn grootmoeder Theodora Kuijpers, die getrouwd was met  Johannes Gerlacus Aerts. Mijn grootmoeder is heel jong overleden, toen mijn vader pas 7 jaar oud was. Vanaf die tijd heeft tante Netje altijd als een tweede moeder voor mijn grootvader en mijn vader gezorgd en bij hen in het kleine huisje tussen de familie Litjens en de burgemeester gewoond. (nu Kerkstraat 13, red) Toen mijn grootvader Johannes Gerlacus in 1943 was overleden was ze overdag meestal bij ons op de Boerenweg, maar woonde en sliep ze nog in haar huis. Zij was een zus van Handrie Kuijpers van de Schans. Die boerderij was haar geboortehuis. Thei, Sef, en Marie moesten dus tante tegen haar zeggen.

Officieel was mijn grootvader, Gerlacus Aerts koster en organist. Na 1943 toen mijn opa overleden was werd mijn vader officieel koster en organist. Mijn vader was wel organist maar had tevens een baan als gemeente ambtenaar dus de werkzaamheden in de kerk, zoals kazuifels klaarleggen, kerk openen en sluiten en de klok luiden werden door tante Netje gedaan. In het huis was ook een café. Die was van mijn grootvader en tante Netje deed dat samen met hem. Het geboortehuis van de fam. Aerts was het huis waar later Sef en Julie Haelermans woonden. Bij hen in woonde “Aerts Marieke”. Zij was getrouwd met Karel Jacobus Hendrikus Keder, (1870-1911) die met 40 jaar al overleed en zij was een zus van mijn grootvader.
De ouders van Tante Netje waren: Joannes Josephus Hubertus Kuijpers (1848-1932) en Maria Antonetta Katers (1854-1922).
de foto toont de tijdelijke klokkentoren welke in de Kerkstraat stond. Toen de noodkerk klaar was is hij verplaatst nabij dat gebouw.  Op de achtergrond is de noodkerk pas klaar. Dus rond 1948. Op de linker foto de latere ''Koster'' Harrie Aerts voor het café van Gerlach Aerts in 1922. Hij was 14 jaar. 

20-12-2019

Woensdag 20 december 1944

Vandaag is de watermolen beschoten Hevig granaatvuur maar gelukkig niet hier vlak in de buurt. Tante Netje en ik zijn naar de Gulden Mis geweest.
Redactie: Er gaat bij ons een lampje branden bij het lezen van de naam 'Gulden Mis'. Maar wat was het eigenlijk? We zochten het op:
De Gulden Mis wordt wordt opgedragen op de Quatertemper-woensdag na de derde zondag van de Advent. Aan het bijwonen van deze mis wordt een bijzondere waarde toegekend, waarop het woord Gulden betrekking heeft. Het volksgeloof neemt aan dat men altijd verhoort wordt in alle smeekbeden die men tot Maria in deze Mis wendt. De Mis wordt bij voorkeur opgedragen aan het Maria-altaar en ze heeft plaats ofwel 's morgens voor het opgaan ofwel 's avonds na het ondergaan van de zon, met enkel kaarslicht als verlichting.
Foto: de zwaar beschadigde watermolen vanaf de Maaszijde.


19-12-2019

Dinsdag 19 december 1944

Niets bijzonders gebeurt. 
Bij Schraven is een dochter geboren, in het klooster Sint Paul, genaamd Paula.
Redactie: 
Het klooster Sint Paul heeft tijdens de oorlog een belangrijke rol gespeeld, zowel voor de Arcenaren alsook voor de vijand. Op ons weblog vind u in 2 edities een samenvattend verslag van de ontwikkelingen aldaar gedurende de tweede wereldoorlog.
Wilt u het lezen? KLIK HIER Met dank aan  Pater Frans Lenssen, Overste van Marianhill.

Foto: Het klooster in zijn glorietijd.

18-12-2019

Maandag 18 december 1944

1944-2009

Waschdag, maar het weer werkte niet mee, het heeft niet veel gedroogd en we wachten maar weer op den dag van morgen. 't Is wel druk met granaten en vanmorgen om half zeven waren er al vrij veel bommenwerpers in de lucht.
Bij Kepser is een zoon geboren. 

Redactie: 
De op deze dag geboren zoon bij de familie Kepser was Ger.
Ger is in 2009 overleden.

17-12-2019

Zondag 17 december 1944


Ontzettend veel granaten vallen in den omtrek, meestal op de Boerenweg en bij het kasteel, we zijn daarom maar niet in den kelder gegaan.


Ook het kasteel en het poortgebouw waren natuurlijk een doelwit voor de Engelsen. Op de foto het poortgebouw vanaf de binnenzijde. Enige tijd later was zelfs het hele dak van het rechter deel totaal verdwenen. 

16-12-2019

Zaterdag 16 december 1944

In de buurt vallen den geheelen dag veel granaten, doch geen schade aan ons huis. In den voormiddag twee keer in den kelder gevlucht. De arbeiders maakten vandaag een loopgraaf door onze tuin. 

Loopgraven werden aangelegd om betrekkelijk veilig van A naar B te lopen. De Engelsen (Tommies) horen en zien met hun sonar apparatuur en verrekijkers alles en bij het geringste geluid kwamen de granaten weer. Waar voornoemde loopgraaf voor moest dienen is ons een raadsel. Mogelijk werkverschaffing.



15-12-2019

Vrijdag 15 december 1944

Niet veel nieuws. Wel zijn er vijf meisjes gevorderd en naar Walbeck gebracht om daar te werken voor de weermacht op het kasteel aldaar nl. Lies Reutelingsperger, An Voormans, M.Abbenhuis, Arts en Faets.

Redactie: weet iemand of nog iemand in leven is van deze dames? Laat het ons dan even weten a.u.b. Mail: heemkundearcen@outlook.com
Op dit adres kunt u ook reageren richting redactie. Aanvullingen of andere opmerkingen zijn welkom. Ook vernemen we graag wat u er van vind dat we dit dagboek op deze manier publiceren. Volgt u het van dag tot dag of om de paar dagen?

14-12-2019

Donderdag 14 december 1944

Het eerste werk vanmorgen was naar de konijnen kijken, en weer was onze veestapel met twee langoren verminderd. Om nog wat te redden, hebben we de overige 4 maar in het waschhok gezet achter slot en grendel. Vandaag weer stil geweest en niet in de kelder.

Redactie: Wat weinig tekst vandaag dus laten we een foto zien. 
Dit is een zgn. kazemat zoals er ook aan de overzijde tussen Lottum en Broekhuizen een aantal lagen om te voorkomen dat de vijand de Maas kon oversteken. Helaas, ze lagen te ver uit elkaar en herbergden uiteindelijk alleen maar slachtoffers. Al op de eerste dag van de inval.

  

13-12-2019

Woensdag 13 December 1944

Woensdag is de dag dat de Tommie's verwacht moeten worden, maar het zal wel een vrome wens blijven. Het is tenminste zoo ver nog niet gekomen. Wel is vanavond ons mooie dikke konijn gekaapt en de dader heeft geen naamkaartje achtergelaten.
Verder is het rustig geweest en behoefden we niet te duiken.

12-12-2019

Dinsdag 12 december 1944

Reeds om 8 uur ’s morgens ’n hevig salvo granaten over het dorp. Hierdoor is Hans de Boer getroffen, nabij de brug over de beek bij Jean Coenders.Zwaar verminkt hebben ze hem bij Rievers binnen gebracht. Hij moet op slag zijn gedood door een granaat die achter hem viel. Te kwartier over negen weer een salvo granaten, wat waarschijnlijk op het werkvolk is gericht, arme menschen van Arcen. Alle mannen moeten zich vandaag melden zogenaamd voor een bewijs dat ze hier mogen blijven, maar dat is natuurlijk klets, dat gelooft tenminste niemand, het doel zal wel zijn om werkvolk te verkrijgen. 
Om half vijf moeten er ook 'n boel gaan werken langs Rijksweg en Maasstraat. 't Is te hopen dat Tommy dan de schijnwerpers niet aanmaakt, want dan vallen er nog slachtoffers.

Bij Verbong is een dochter geboren.

Om kwart voor tien kwamen er twee soldaten zoeken of er nog mannen in huis waren en dat ging goed, want er waren er geen in huis. ze waren wel heel gemoedelijk en hebben allebei maar in de woonkamer gekeken. Iemand had aan die twee Cor van Vliet verraden, maar die heeft wegens ziekte (kinderbed) van zijn vrouw acht dagen uitstel gekregen. Bij tante Marie hebben de Pruuse Karel en Sef ook gesnapt, maar ze hoefden zich de eerste dagen nog niet te melden daar ze in Venlo gebombardeerd waren, dus dat loopt alweer. De chef vertelde me dat de Tommy's in Roermond zitten, al drie weken, maar dat gelooven we niet. 

Opmerking van de redactie: 
Tommy of de Tommy's was de bijnaam van de Engelse militairen.


11-12-2019

Maandag 11 december 1944

Vandaag alles heel rustig verlopen, niet één keer de kelder in geweest!

Redactie: Wat een verademing zeg.

10-12-2019

Zondag 10 december 1944.



Alweer een zondag maar de Tommy's laten zich niet zien. 't Is mooi helder, zolang 't duurt. Er zijn weer vroeg verkenners in de lucht, dus zullen we straks wel weer eens moeten duiken. 
Gisteren avond zijn ze weer mannen komen ophalen om te werken aan de grens of in Walbeck. Vandaag zouden ze ook voor meisjes of vrouwen van 17 tot 50 jaar komen, maar tot heden, 12 uur, niets gemerkt. 
Wel zijn er 2 soldaten (echte blagen) hier geweest die op hoogen toon een braadpan vorderden en zelfs met handgranaten dreigden te werpen, maar dat ging hun langs de neus.
Verder is het rustig gebleven vandaag.
                                                                              Op de foto een Duitse soldaat.

09-12-2019

Zaterdag 9 december 1944.

Een zware dag. om half acht 's morgens is Leo Lichteveld begraven. Na den middag hevig geschutvuur met zware artillerie. Vanaf 2 tot kwart voor 4 hebben we in den kelder gezeten, waarvan de bodem door de zware inslagen meetrilde. 


Gelukkig hebben ze nu den kerktoren er af en hopen wij van zulke beschietingen voortaan bevrijd te blijven. Het spits is van de toren en het muurwerk is tot de galmgaten verdwenen. Ook het kerkdak vertoond vele gaten. Bij tante Netje een voltreffer van zoo'n kanjer in de schuur. De achtergevel ligt geheel omver en het dak is gebroken en ingestort. Ook het nieuwe steenen kippenhok is vernield, Twee kippen gesneuveld. Jan en Truus Stappers kunnen nog blijven wonen, ofschoon de beide keukens onbewoonbaar zijn. Bij Mart Dings, de kapper, tegenover de kerk kwam zoo'n zwaar projectiel door den muur juist op de keldertrap. In de kelder bevond zich ook Henri Teeuwen Sr. die vrij ernstig aan de hand gewond werd. Zijn oudste dochter kreeg een scherf in haar bovenarm. Ze zijn voorlopig verbonden en naar Sint Paul overgebracht door Marie Kuypers en andere E.H.B.O 'ers. Daar kan dokter Thielen (die reuze held) ze tenminste verzorgen, zonder levensgevaar voor hem. De kapper is nu verhuisd naar het gemeentehuis met de familie Theeuwen en Trui Verhaegh, welke 3 huizen allen zijn getroffen en zoo zwaar beschadigd, dat ze onbewoonbaar zijn geworden.

Op de foto de ingestorte kerktoren met rechts het gemeentehuis waar de families naar toe verhuisden. Nog meer in het schootsveld dus! Vooraan rechts tussen de tuinmuur en de woning van van de Laeck is de ingang van het 'Pastoerswimke' welke uitkwam op de Wal.

08-12-2019

Vrijdag 8 december 1944.



Den geheelen dag zwaar granaatvuur en hebben den helen dag in de kelder moeten zitten.
De Kerkstraat was weer het mikpunt van de Tommy's. Weer een stuk uit de kerktoren geschoten, maar nog staat de spits.
Bij Mina van de Laeck 'n voltreffer in de schuur, waardoor de eenige koe die ze nog had, een scherf kreeg en moest worden afgeslacht.
Bij Göris vielen 3 voltreffers, 2 in het achterhuis en 1 in de schuur. Bij Litjens, bij Peeters enz  enz.

Redactie: We vonden nog een mooie foto van het interieur van de kerk voordat de toren er bezit van nam. Tip: klik op de foto om ze te vergroten.

07-12-2019

Donderdag 7 december


Den geheelen dag zwaar granaatvuur. Tante Netje heeft bij ons in den kelder geslapen en ik ben daarna met haar mee gegaan melk halen bij Julie (Haelermans, red.)
Op den terugweg, ongeveer bij de pastorie kwamen er opnieuw veel granaten. Een sloeg in in de tuin van Derckx, de scherven vlogen juist over me heen, maar toen kon ik de kelder in komen bij de Pastoor, dat wil ik je wel vertellen.
Om kwart na 12 uur 's middags sloeg 'n granaat in de tuin bij den Gemeente werkman Lamb. Lichteveld aan de Koestraat. De oudste zoon Leo die juist aan tafel ging kreeg een scherf door zijn hoofd en was op slag dood.

Op de foto Leo Lichteveld 1920-1944.

06-12-2019

Woensdag 6 december 1944



St. Nicolaasmorgen, daar heb ik niets van gemerkt, trouwens ik geloof van niemand hier. De kinderen hebben al verleden zaterdag hun St.Nicolaas gekregen van tante Netje. 

Gedurende deze dag hebben we drie keer kort na elkaar naar de kelder moeten vluchten. De granaten vielen vlak in de buurt. 
Bij Smits weer een voltreffer voor de tweede keer boven in het dak. De wasch hing juist op den zolder en al het waschgoed doorzeefd met scherven. 's Morgens om half acht vrouw Kruithof begraven. 

Op de foto ziet u een aantal granaatscherven welke met enorme snelheid alle kanten opvlogen en veel onheil aanrichtten. Tot vele jaren na de oorlog trof je ze nog aan in de grond en in gebouwen.

05-12-2019

5 december 1944

Eerst de grote wasch gedaan, 'n tamelijk rustige dag gehad. De familie Munten Harrie is weer teruggekeerd uit Wetten alsmede de meisjes die meegenomen waren.

's Middags de regenput leeg gepompt daar 't water niet meer te gebruiken was doordat het dak vol grond lag na den inslag van 3 granaten in den tuin.

's Avonds stierf vrouw Kruithof.


                                Zo vredig lag Arcen er bij voordat de ellende begon!

04-12-2019

4 december 1944.


Vandaag hebben we allereerst nieuwe pannen op het voorhuis gelegd daar het begon door te lekken. Daarna de kinderwasch gedaan. Verder is het tamelijk rustig geweest.

Bij Cor van Vliet-Geelen is vanochtend een zoon in de kelder bij Smits geboren.


Aanvulling redactie:
In deze woning , 2 deuren verder dan de schrijfster, woonde in die tijd de familie van Vliet-Geelen op de boven verdieping. En op de begane grond het gezin Jan Smits-Toonen.

De geborene op deze dag was Andreas (Dréke) van Vliet. Vanwege deze zuigeling is het gezin apart per vrachtwagen geëvacueerd naar Markelo. Na de bevrijding is deze zoon overleden, 6 maanden oud. (met dank aan Riet Schraets-van Vliet)

 

03-12-2019

Zondag 3 december 1944.

We stonden op om half negen. Naar de kerk gaan behoeven we niet aan te denken zo rumoerig is het. Aanhoudend fluiten de granaten en vallen nabij het dorp. Iedereen blijft dan ook maar het liefste binnenshuis en in de kelder. 

Om half 10 waren er al weer veel bommenwerpers in de lucht, die prachtig helder is. 

Om kwart voor tien beginnen ze weer van de andere kant van de Maas weer op de kerktoren te schieten. Dit duurt tot kwart over tien. Hij ziet er nu gehavend uit maar het kruis staat er nog recht op. Den gehelen zondagmiddag regent 't, ofschoon 't des morgens zo prachtig helder was.

02-12-2019

Zaterdag 2 december 1944.

Vandaag was een tamelijk rustige dag. 

Om half twee vannacht werd tante Gré geroepen voor een bevalling bij H.Appeldoorn in 't Knikkerdorp, verblijvende bij Sib. Engelen. Ze was alweer om half vier terug.

Om half zes begon een geweldig trommelvuur, men zegt in Venlo-Blerick. Als ze nu nog niet de Maas over komen weet ik het niet meer. Bij de boeren de rest van het vee naar Walbeck overgebracht.


01-12-2019

Vrijdag 1 december 1944.


Vandaag is het tamelijk rustig aan de Tommy's kant. (overzijde van de Maas, red.) Een bende soldaten heeft vanmorgen alle koeien op één na weggehaald bij Broekmans en Haelermans. Van Appeldoorn alle vee meegenomen, dat gisteren nog met veel moeite uit de brandende stallen werd gered. 

Ook 's nachts, als de bewoners in de kelders zitten, halen ze alles weg. Kippen, konijnen en varkens verdwijnen overal spoorloos. 

Uit de verlaten huizen van Roncken en Thielen alle meubels en alles wat ze er hadden achter moeten laten is afgevoerd.

30-11-2019

Donderdag 30 november 1944.

Dit was weer een dag vol verschrikking. Het begon al vóór 10 uur granaten te regenen over ons dorpje en dat duurde, met een korte ondernreking, tot half vier. Tussendoor vlug wat eten in de keuken klaargemaakt. Arcen is vandaag lelijk toegetakeld. Wij hier hebben het niet zo heel erg te verduren gehad. Enkele scherven van een granaat die bij Coenders in de mestvaalt viel vlogen in de waskeuken dwars door de deur. Ook sneuvelden er zo'n 20 tal dakpannen. De kerktoren is doorzeeft met gaten maar de spits met het kruis er op staat nog recht. Mia van de Kroonenberg en krijgt in huis in de broodkelder 'n scherf in de rug en ligt thans bij de Pastoor in de kelder. Daar wordt sinds enkele dagen ook de H.Mis gelezen.Jan Teluy kreeg, toen hij per fiets uit het dorp kwam, een granaatscherf in de hals nabij het huis van onze buurman L.Coenders. De granaat trof het huis van Smits en sloeg een groot gat in het dak. Vóór de middag brandden de schuur en de boerderij van Ant. Hermans tot de grond toe af. Na de middag zonden de Tommy's ontelbare nevelgranaten af op de Boerenweg. Hierdoor brandden af: de boerderij van Appeldoorn, de stalling van Jan van Dijk en de schuur en stalling van Giel Nijskens. Voorts aan de Koestraat de boerderij van Math (doorgehaald) en Jan Reutelingsperger.

Vandaag kregen ook alle bewoners van de Maaszijde van de Rijksweg (nu ook Maasstraat) het bevel om hun huizen te verlaten. 

29-11-2019

Woensdag 29 november 1944

Vandaag meerdere keren de kelder in moeten vluchten, maar we kwamen met de schrik vrij.
Gisteren, 28 november, moesten alle mensen in de Maasstraat hun woning verlaten. 
(de Maasstraat was toen nog vanaf de Markt tot aan de Graaf.)

De Maas was hoog en veel kelders stonden onder water.


De eerste inslagen in de kerktoren.

28-11-2019

Dinsdag 28 november 1944

Vandaag hebben we onze vuurdoop ondergaan en heel wat angst uitgestaan. Het viel niet mee hoor. 
's Morgens begon het al om kwart voor tien tot 12 uur in de kelder. De eerste granaat regen van de Tommy's daalde over Arcen neer. 's Middags tuussen 3 en 4 uur werd het nog erger. Drie granaten vielen op ongeveer 3 meter afstand van het huis tussen het opgestelde geschut in. Een soldaat kreeg een scherf door zijn hand. Ons huis kreeg van die 3 granaten aan de zuidzijde zware schade aan ruiten, ramen, gordijnen en plafond in de zitkamer, terwijl in de muur 'n negental gaten geslagen werden. De kerktoren werd licht beschadigd. 
Vandaag kregen alle bewoners van de Maasstraat (toen nog alleen in het centrum) het bevel om diezelfde dag nog hun woning te verlaten. Ze moesten zelf maar ergens anders voor onderdak zorgen.

27-11-2019

Maandag 27 november.


De maandag is gewoon verlopen. Onze beschermers hebben hun kanonnen ingeschoten en kwamen op de slaapkamers om te kunnen zien waar ze terecht kwamen. 's Nachts goed geslapen.

26-11-2019

zondag 26 november,


Vandaag,  een van de weinige dagen dat er geen bericht werd geschreven.
Daarom plaatsen we een foto van de de woning op de Boerenweg van waaruit het dagboek werd geschreven.

(foto is recent)

25-11-2019

Zaterdag 25 november

In de nacht van zaterdag op zondag hebben we voor het eerst in de kelder geslapen. Dit ging heel goed maar iedere dag werden er nog verbeteringen in onze nieuwe slaapgelegenheid aangebracht. De eerste nacht bv. was er geen plaats voor onze Anita, want die moest in haar bedje op de kachel staan die we uit de woonkamer hadden gehaald. 's Zondags hebben we een plank boven ons ''bed'' gemaakt waar haar bedje precies op kon staan.